9 augustus

Bevatten

Het kind dat de gebeurtenissen kleurt
in tinten die het met de handen vindt
gebruikt een nieuwe kleur voor wat gebeurt:
zo worden de gebeurtenissen kind.
 
Zo zal ik op de tast mijn woorden zoeken
en klanken pakken die voorhanden zijn.
Ik vind geen zin in de volgroeide boeken;
zo blijft mijn schrijven pasgeboren klein.
 
Omarm mijn sprakeloze taal, omkleed
haar naaktheid met wat zij heeft losgemaakt.
Zo wordt eenieder die haar niet ontleedt
door onbeholpen handen aangeraakt.

Catharina Blaauwendraad
In: De Tweede Ronde. Jaargang 25. G.A. van Oorschot, Amsterdam 2004

8 augustus

Alsof je een groot brood bent eet ik je weg

Witte pluizen van deeg plakken tegen mijn wangen
en tanden, die in een droom één voor één uitvielen en niet
onder mijn kussen kwamen te liggen, waar mijn moeder
er een gulden voor zal leggen. Ik haal de tijden door elkaar
alsof dit Latijn was. Hier ben ik de barbaar,

die maar half begrijpt wat je zegt over cijfers, nog maar half
zo oud als op de dag waarop ik dingen ga weten. Voorlopig
snap ik niets van belangrijke getallen, het abc van de wiskunde
bevindt zich voor mij nog in het woordje abacus. Maar vertel
alvast over dat getal - zwel nog eens aan.
 
Het is de laatste dag en in gele lichten word ik wakker
naast een bed van bloemen, alsof ik vier ben, uit bed gevallen,
naast mijn tanden lig. De stukken luchtig deeg vliegen
door de ruimte als waren ze van rijst. Ik trouw met hem
op de dag die het einde der tijden is, dus gebruik ik de infinitief

om als een balein met mijn vingers zijn haren te filteren.
Wanneer ik geen walvis meer ben, schud ik het zeewier
van mijn lichaam, waarna ik dansend op de rotsen verschijn.
Ik gil het hard, sirene in nacht. Het is een mooi refrein:
 
Wat wil je horen ik zeg het je
Wat wil je zien ik plak het voor je ogen
Wil je dat ik een spreekwoord gebruik ik ken ze
Wil je dat ik naakt ben ik moet iets zijn

Was ik een belangrijk getal dan zou ik
mee gerekend worden.

Lieke Marsman
In: Tirade. Jaargang 53, G.A. van Oorschot, Amsterdam 2009

7 augustus

Hoe is het eigenlijk om een mens te zijn?

Tussen preekstoel en orgel, daar waar gebeden de ruimte claimden.
Het brood over de muur werd gegooid, ten einde weggegraaid te worden.
Aan de andere kant de meurende modderhanden van de knuppeldrager.

Mijn hart klopte maar door, ik lees in dit essay dat de mens een dier is
dat geen dier wil zijn. De trouw van mijn hond gold mij, onvoorwaardelijk.
Wanneer heeft de geschiedenis deze goddelijke zet gekregen?

Maar in onze multizintuiglijke wereld gaat het om de afzonderlijke dingen:
hun reikwijdte, zoals het zonlicht dat breekt in een karaf zout water. Er is
een surplus waar je dankbaar gebruik van kunt maken, zoals verwondering

over je zucht naar zout, je hunkeren naar de zee van je jeugd, blote voeten
en het strand waar je vader je zanderige sandalen verstopte, tot de terugweg
die strandtent met de vissersnetten en de glazen drijvers aan het dak.

Je zingt het limonadelied dat ons overstijgt en wilt de dingen toch precies zo
zingen als ze waren? Niet denken aan de penetrante geur van die al te grote golf
het jammeren van de meeuwen, die alles verduisterende storm langs de kust

en jij die daar stond? Terwijl langs de muur van het paspoortkantoor zich
de duizenden verdrongen, er op de muur geschreven stond: ga niet, denk
aan vrouw en kinderen, breng hun levens niet in gevaar.

Je stomme verbazing over deze groezelige grap van de taal, terwijl
je brood, modder, zout, zout zegt, de woorden dingen worden
in de klemvaste beet van de herhaling: brood, modder, zout, zout.

Jane Leusink
Gevonden op: https://www.tzum.info/2022/01/gedicht-jane-leusink-hoe-is-het-eigenlijk-om-een-mens-te-zijn/

6 augustus

en wat het dan betekent

en wat het dan betekent ruiken naar gelukkig gras
in blauwe irissen reizen als de oude goden
rimpelloos voorbij wapperen op een glimlach
wat het betekent ondersteboven liefde spellen
op een onbeholpen tafellaken
alsof je nog nooit eerder
hebt geschreven of hebt liefgehad

en wat het dan betekent verlamd van L-
liefde voor eerst en immer rond te zijn
met blauwe regen trots te glimmen in de zon
begrijpen in een gloedgroen glunderend volapük
en jouw gouden hoorn tot bocht van genua
en sargasso zee bezeilen in de wind
met het hart kloppend als een syllogisme
samengevallen als een zwitsers zakmes in elkaar
wakker worden in de oksel van venetië

jij weet wat het betekent want jij geeft betekenis
aan gras ontwaken alfabet en de zeven zeeën
onvertaalbaar zijn deze dagen
die dansen op de tenen van de logica
er is na deze zomer
geen excuus voor herfst

Ilja Leonard Pfeiffer
Uit: Van de vierkante man
De Arbeiderspers, Amsterdam 1998

5 augustus

Selma's lach
We waren twee weken tezamen
in een huisje op een camping
in Ouddorp-aan-Zee,
waar we de kinderen vermaakten
met liedjes en Bijbelverhalen,
waar ik stiekem meesnoepte
van je lach naar de kinderen

en waar jij sokken breidde,
terwijl de drie heren bier en wijn
dronken, zich volop beschonken

de drie maakten een stoelenbouwwerk,
wat zij 'stoelendans' noemden en wat
volgens hen moderne kunst was

terwijl je slaapkamerdeur open stond
zag ik hoe je je pyamabroek aan deed
en zag ik even het Walhalla lonken

want ja, dacht jij, hij is toch beschonken
en dat was ook zo, maar ik herinner mij
je zwaarbehaarde poes nog steeds

en nu, jaren nadien, maakt het me nog zot
van verlangen, terwijl inmiddels bij jou
het libido-niveau ook wel ingeblikt is

neem ik aan, maar daarboven zweeft de geest,
die in tegenstelling tot onze lichamen elke
dag meer jonger wordt en vuriger van aard.

Joanan Rutgers
Gevonden op: https://www.gedichten.nl/nedermap/netgedichten/netgedicht/230001.html

4 augustus

Wip
maak je zwaarder, roepen ze, dus knijp ik
mijn ogen dicht, ik denk aan zakken
vol cement en ijzergieterijen,
aan olifanten, aan het anker

in zijn modder, waar een manoeuvre
walvissen langsglijdt, aan de stierenkop
van een aambeeld. nu alleen maar even
adem inhouden en wachten. maar niets klimt of

daalt, terwijl ik een fazant hoor krijsen
en de bladeren vallen – mijn onwillige
benen te kort om ooit de grond te bereiken,
mijn hoofd haast in de wolken.

Jan Wagner
Vertaling: Ria van Henge
Gevonden op: https://www.poetryinternational.com/nl/poets-poems/poems/poem/103-28409_SEE-SAW

3 augustus

vegetatief

mijn bewegende
achter- en ondergrond
is vegetatief
zoals bij elk mens en dier ‒
wij liggen als het ware
in een waterbed van groei-
processen ‒ het een
al luxueuzer dan het ander

ook als het dringend is
want zelfs de loomte dringt ‒
uitwisseling van genen
in de ladder van het DNA ‒
ons resultaat is minder interessant
dan wat de planten tonen
maar dat is schijn ‒ 
wij dragen onze stekels niet op onze rug en borst ‒

en zeker minder dan de cactus
die na rijp beraad
zijn voeten in de aarde plaatst
en heel eenvoudig leeft
als bol als zeskant of pilaar

we doen het hem niet na
zo simpel en zo streng ‒ 
maar niemand kent zijn eigen binnenkant
(of dat wat blijft) 

Sonja Prins
Uit: Weegschaal de aarde 4, 
Uitgeverij Papieren Tijger, Breda 2010

2 augustus

Augustusavond

Nu valt de wind, nu gaan de wolken rusten
en de avondlucht is blauwer dan de dag,
alles bereidt zich tot den onbewusten
staat die geneest van alle leed en lach

Wij naderen de lang begeerde kusten
die onze droom jaren en jaren zag:
straks is weer ’t hart gevangen in het rag
der verre jeugd en weegt het zwaar van lusten

Slapen, vergeten en dan weer ontwaken,
met elken dageraad opnieuw verzaken,
genieten van een enkel ogenblik,

en weten dat wij nooit iets zullen weten,
dat alles nutloos is: gejuich en kreten,
tot aan het einde, tot aan den laatsten snik

Jan van Nijlen
Gevonden op: https://neerlandistiek.nl/2017/08/gedicht-jan-van-nijlen-augustusavond/

1 augustus

Toestemming

Je mag ieder gedicht
van mij graag zingen
maar niet altijd
met een gezicht
of begeleid
met hoe heten die dingen,
lieve vreemdeling.
Ikzelf, ik fluisterde
mijn woorden pas
als de schemering
de tekst verduisterde
en ik zeker was
dat niemand luisterde,
maar als je echt moet
in het publiek
is een beetje muziek
en de hele rest
mij ook goed hoor.
Mij is alles best.

Leo Vroman
In: Hollands maandblad, Uitgeverij Nieuw Amsterdam, 2011

31 juli

De dingen

De dingen maken het liefst met dingen kennis
Ze kennen voorkeuren en douanebeambten
Echte dingen zijn altijd de gelukkige dingen

Dingen zijn het liefst geen woorden maar dingen
Die door dingen aan de dingen toekomen
Het liefste zijn ze takel, stofbril en borstel

De dingen zijn graag toegankelijke dingen
Die zo gevoelig mogelijk voor poeder zijn

Het liefst nemen de dingen geen afscheid
Van dingen omdat ze dingen willen zijn
En zich andere dingen willen voorstellen

De dingen zijn heel graag hoedenspelden
Zonder dat ze aan hoedenspelden denken

Kees 't Hart
Uit: Ik weet nu alles weer, Querido, Amsterdam 2008